Periton kanseri, karın zarından (periton) köken alan ya da başka bir malignitenin bu bölgeye yayılması sonucu ortaya çıkan, klinik seyri ağır ve multidisipliner yaklaşım gerektiren ciddi bir kanser türüdür. Nadir görülmesine rağmen, doğru tedavi stratejileri uygulandığında hastalık kontrol altına alınabilmektedir. Ancak bu süreç yüksek cerrahi deneyim, doğru hasta seçimi ve titiz bir tedavi planlaması gerektirir.
Bu metinde periton kanseri tedavisinin temel prensipleri, uygulanan yöntemler ve erken müdahalenin neden kritik olduğu ayrıntılı biçimde ele alınmaktadır.
Periton kanseri tedavisi, karın zarında yer alan kanserli hücrelerin mümkün olan en etkin şekilde ortadan kaldırılmasını amaçlayan kapsamlı bir tedavi sürecidir. Hastalık, primer periton kanseri (doğrudan peritondan kaynaklanan) veya sekonder periton kanseri (çoğunlukla yumurtalık, kolon ya da apendiks kanserlerinin yayılımı sonucu gelişen) şeklinde görülebilir.
Tedavi yaklaşımı genellikle cerrahi girişim ve kemoterapinin birlikte uygulanmasına dayanır. Seçilmiş olgularda hipertermik intraperitoneal kemoterapi (HIPEC) gibi ileri tedavi yöntemleri de kullanılabilmektedir. Amaç, tümör yükünü en aza indirerek hastalığın ilerlemesini kontrol altına almaktır.
Periton kanseri çoğu zaman başka bir kanserin periton yüzeyine metastazı şeklinde ortaya çıkar. Yumurtalık, kolon ve apendiks kaynaklı maligniteler bu açıdan en sık görülen nedenler arasındadır. Primer periton kanseri ise daha nadirdir ve bazı olgularda genetik yatkınlıklarla ilişkilidir. BRCA mutasyonları gibi genetik faktörler risk artışıyla ilişkilendirilmektedir.
Hastalığın klinik belirtileri genellikle sinsi seyreder. En sık görülen semptomlar arasında karın şişliği (asit birikimi), iştah kaybı, sürekli karın ağrısı, sindirim problemleri ve genel halsizlik yer alır. Bu belirtiler çoğu zaman ileri evrede belirgin hale gelir.
Periton kanseri tedavisinde izlenen temel yöntemler şunlardır:
SİTOREDÜKSİYON CERRAHİSİ:
Amaç, karın içindeki tüm görülebilir kanserli dokuların mümkün olan en geniş şekilde çıkarılmasıdır. Bu cerrahi yaklaşım, tedavinin başarısını doğrudan etkileyen en kritik basamaktır.
HIPEC (HİPERTERMİK İNTRAPERİTONEAL KEMOTERAPİ):
Cerrahi işlem sırasında karın boşluğuna ısıtılmış kemoterapi ilaçlarının verilmesi esasına dayanır. Bu yöntem, cerrahi sonrası geride kalabilecek mikroskobik kanser hücrelerini hedef alır ve özellikle ileri evre hastalıkta önemli avantajlar sağlar.
SİSTEMİK KEMOTERAPİ:
Hastalığın karın dışına yayıldığı durumlarda damar yoluyla uygulanan ilaç tedavisidir. Çoğu zaman cerrahi tedaviyi tamamlayıcı nitelikte kullanılır.
Tedavi sonrası iyileşme ve takip süreci, hastalığın yaygınlığı ve uygulanan tedavi yöntemlerine göre bireysel olarak planlanır.
Periton kanseri erken evrede tanınması zor olan bir hastalıktır. Ancak düzenli kontroller ve karın bölgesindeki anormal değişikliklerin zamanında fark edilmesi, erken müdahale olasılığını artırır. Erken dönemde uygulanan cerrahi ve kemoterapi kombinasyonları, hastalığın ilerlemesini yavaşlatabilir ve yaşam süresini uzatabilir.
Bu nedenle periton kanseri şüphesi bulunan hastalarda gecikmeden ayrıntılı değerlendirme yapılması hayati önem taşır.
PERİTON KANSERİ TEDAVİSİ NE KADAR ETKİLİDİR?
Erken evrede ve uygun hastalarda HIPEC ile kombine edildiğinde tedavi başarısı belirgin şekilde artar.
HIPEC NEDİR?
Cerrahi sırasında karın içine ısıtılmış kemoterapi ilaçlarının verilmesi işlemidir.
PERİTON KANSERİNİN BELİRTİLERİ NELERDİR?
Karın şişliği, karın ağrısı, iştah kaybı ve sindirim sorunları en sık görülen belirtilerdir.
TEDAVİ SONRASI İYİLEŞME NE KADAR SÜRER?
Cerrahi sonrası iyileşme genellikle 6–8 hafta sürerken, kemoterapi süreci daha uzun olabilir.
PERİTON KANSERİ TEKRARLAR MI?
Evet. Bu nedenle uzun dönemli ve düzenli takip zorunludur.
