Vulva kanseri, kadın dış genital organlarını oluşturan anatomik yapılarda gelişen, nadir görülmekle birlikte klinik açıdan ciddi sonuçlar doğurabilen malign bir hastalıktır. Erken evrede tanı konulması ve uygun tedavi stratejisinin belirlenmesi halinde hastalık kontrol altına alınabilmekte, sağkalım oranları anlamlı düzeyde artmaktadır. Bu metinde, vulva kanseri tedavisinin temel prensipleri, uygulanan yöntemler, HPV ile ilişkisi ve klinik takip süreci akademik–klinik çerçevede ele alınmaktadır.
Vulva kanseri tedavisi, dış genital bölgede yer alan kanserli hücrelerin cerrahi girişimler, radyoterapi ve/veya kemoterapi yöntemleriyle ortadan kaldırılmasını hedefleyen çok disiplinli bir tedavi sürecini kapsar. Tedavi yaklaşımı; hastalığın evresi, tümörün lokal yayılımı, lenf nodu tutulumu ve hastanın genel sağlık durumu göz önünde bulundurularak planlanır.
Erken evre olgularda cerrahi tedavi çoğu zaman yeterli ve etkili sonuçlar sağlar. İleri evre hastalarda ise cerrahiye ek olarak radyoterapi ve kemoterapi gibi adjuvan tedaviler gündeme gelir. Tedavi sürecinin, jinekolojik onkoloji alanında deneyimli ekipler tarafından yürütülmesi başarıyı doğrudan etkileyen faktörler arasındadır.
Vulva kanseri, belirli olgularda Human Papillomavirus (HPV) enfeksiyonu ile ilişkilidir. HPV, cinsel yolla bulaşan bir virüs olup, genital bölge kanserlerinin gelişiminde önemli bir risk faktörü olarak kabul edilmektedir. Özellikle yüksek riskli HPV tipleri, hücresel düzeyde anormal proliferasyonu tetikleyerek malign dönüşüme zemin hazırlayabilir.
HPV ilişkili vulva kanserlerinde erken tanı; düzenli jinekolojik muayene, kolposkopik değerlendirme ve gerektiğinde biyopsi ile mümkündür. Klinik belirtiler arasında vulvar bölgede uzun süren kaşıntı, yanma hissi, ağrı, ciltte renk veya doku değişiklikleri yer alabilir. Bu bulguların varlığında gecikmeden değerlendirme yapılması kritik önem taşır.
Vulva kanseri tedavisi, hastalığın evresine göre farklı yöntemleri içerebilir:
CERRAHİ TEDAVİ:
Erken evre hastalarda primer tedavi yöntemidir. Tümörlü dokunun güvenli cerrahi sınırlarla çıkarılması hedeflenir. Gerekli durumlarda lenf nodu diseksiyonu da uygulanabilir. İyileşme süreci hastaya göre değişmekle birlikte genellikle 4–6 hafta arasında tamamlanır.
RADYOTERAPİ:
Yüksek enerjili ışınlar kullanılarak kanser hücrelerinin yok edilmesi amaçlanır. Cerrahiye uygun olmayan hastalarda veya cerrahi sonrası ek tedavi olarak uygulanabilir.
KEMOTERAPİ:
Hastalığın ileri evrelerinde ya da sistemik yayılım gösterdiği durumlarda tercih edilir. Tek başına veya radyoterapi ile kombine şekilde uygulanabilir.
Tedavi öncesinde ayrıntılı tıbbi öykü alınır, fizik muayene ve görüntüleme yöntemleriyle evreleme yapılır. Tedavi sonrasında ise düzenli klinik takip, hastalığın nüks riskini azaltmak açısından vazgeçilmezdir.
Tedavi tamamlandıktan sonra hastaların belirli aralıklarla kontrole çağrılması gerekir. Bu takip süreci; fizik muayene, gerektiğinde görüntüleme ve klinik değerlendirmeleri kapsar. Amaç, olası nükslerin erken dönemde saptanması ve yaşam kalitesinin korunmasıdır.
VULVA KANSERİ TEDAVİSİ NE KADAR SÜRER?
Tedavi süresi hastalığın evresine göre değişir. Cerrahi işlem birkaç saat sürerken, tam iyileşme süreci genellikle 4–6 haftayı bulur.
TEDAVİ AĞRILI MIDIR?
Cerrahi işlemler anestezi altında gerçekleştirilir. Tedavi sonrası dönemde hafif–orta düzeyde ağrı olabilir ve uygun medikal tedaviyle kontrol altına alınır.
GÜNLÜK YAŞAMA NE ZAMAN DÖNÜLÜR?
Çoğu hasta 4–6 hafta içerisinde günlük aktivitelerine kademeli olarak dönebilir.
HPV OLMADAN VULVA KANSERİ GELİŞEBİLİR Mİ?
Evet. HPV önemli bir risk faktörü olmakla birlikte, HPV negatif olgularda da vulva kanseri görülebilir.
TEDAVİ SONRASI KONTROLLER GEREKLİ MİDİR?
Evet. Düzenli takip, hastalığın tekrarlamasını önlemek ve erken müdahale sağlamak açısından zorunludur.
